ROE (Return on Equity) oblicza się, dzieląc zysk netto przez średni kapitał własny i mnożąc wynik przez 100%. Wskaźnik pokazuje, ile zysku netto przypada na każdą złotówkę kapitału wniesionego przez właścicieli.
ROE – wzór i znaczenie
ROE, czyli rentowność kapitału własnego, mierzy efektywność wykorzystania pieniędzy właścicieli lub udziałowców. Wynik podaje się najczęściej w procentach.
ROE = (zysk netto / średni kapitał własny) × 100%
Zysk netto znajdziesz w rachunku zysków i strat. Kapitał własny znajduje się w bilansie. Do obliczeń najlepiej wykorzystać jego średnią wartość z początku i końca badanego okresu, ponieważ zysk obejmuje cały rok, a bilans pokazuje stan na konkretny dzień.
Przykładowo, ROE na poziomie 12% oznacza, że na każde 100 zł średniego kapitału własnego firma wypracowała 12 zł zysku netto w analizowanym okresie.
Jak obliczyć wskaźnik ROE krok po kroku?
Do obliczenia potrzebujesz trzech danych. Ich źródło i znaczenie przedstawia tabela:
| Składnik | Źródło | Opis |
|---|---|---|
| Zysk netto | Rachunek zysków i strat | Wynik finansowy po uwzględnieniu kosztów, podatku i pozostałych obciążeń. |
| Kapitał własny na początku okresu | Bilans | Kapitał własny wykazany na początku badanego roku lub okresu. |
| Kapitał własny na końcu okresu | Bilans | Kapitał własny wykazany na dzień kończący badany okres. |
Obliczenie wykonaj w następującej kolejności:
- Odczytaj z rachunku zysków i strat zysk netto za badany okres.
- Sprawdź w bilansie wartość kapitału własnego na początku i na końcu okresu.
- Oblicz średni kapitał własny, dodając obie wartości i dzieląc sumę przez dwa.
- Podziel zysk netto przez średni kapitał własny i pomnóż wynik przez 100%, jeśli chcesz przedstawić go w procentach.
Wzór na średni kapitał własny wygląda tak:
Średni kapitał własny = (kapitał własny na początku okresu + kapitał własny na końcu okresu) / 2
Przykład: firma wypracowała 1 000 000 zł zysku netto. Jej kapitał własny wynosił 4 600 000 zł na początku roku i 5 400 000 zł na jego końcu.
Średni kapitał własny wynosi:
(4 600 000 zł + 5 400 000 zł) / 2 = 5 000 000 zł
ROE wynosi więc:
1 000 000 zł / 5 000 000 zł × 100% = 20%
Użycie kapitału własnego wyłącznie z końca roku dałoby wynik około 18,5%. Średnia lepiej dopasowuje mianownik do zysku wypracowanego w całym okresie.
Jak interpretować wynik ROE?
Wyższe ROE zwykle oznacza, że firma efektywniej wykorzystuje kapitał właścicieli. Nie istnieje jednak jedna uniwersalna wartość, którą można uznać za dobrą dla każdego przedsiębiorstwa. Wynik trzeba odnosić do branży, historii firmy i poziomu ryzyka.
Przy interpretacji zwróć uwagę na następujące czynniki:
- Branża – przedsiębiorstwa kapitałochłonne mogą osiągać inne ROE niż firmy usługowe lub technologiczne.
- Porównanie w czasie – trwały wzrost może wskazywać na poprawę rentowności, a spadek wymaga wyjaśnienia.
- Zadłużenie – dźwignia finansowa może podnosić ROE, ale jednocześnie zwiększa ryzyko finansowe.
- Cykl koniunkturalny – wynik z jednego roku może być zaburzony przez wyjątkowo dobry lub słaby okres gospodarczy.
Wysokie ROE nie zawsze oznacza bezpieczną sytuację. Firma może osiągać taki wynik dzięki niewielkiemu kapitałowi własnemu i dużemu zadłużeniu. W razie spadku sprzedaży lub wzrostu kosztów odsetkowych zysk może szybko się zmniejszyć.
ROE może być również ujemne. Dzieje się tak, gdy przedsiębiorstwo ponosi stratę netto. Jeżeli kapitał własny jest ujemny, wynik traci znaczną część wartości interpretacyjnej, ponieważ dzielenie przez ujemny mianownik prowadzi do rezultatu, którego nie należy odczytywać w standardowy sposób.
ROE a ROA i model DuPonta
ROE warto analizować razem z ROA, czyli rentownością aktywów. ROA odnosi zysk netto do wszystkich aktywów, natomiast ROE do kapitału własnego. Różnica między nimi może wskazywać, jak na rentowność wpływa finansowanie długiem.
Pomocą w rozłożeniu wyniku na czynniki jest model DuPonta. W uproszczeniu przedstawia ROE jako połączenie rentowności sprzedaży, efektywności wykorzystania aktywów i dźwigni finansowej. Dzięki temu można sprawdzić, czy wysoki wynik wynika z dobrej marży, sprawnego wykorzystania majątku, czy przede wszystkim z dużego udziału długu.
Ograniczenia wskaźnika ROE
ROE nie pokazuje poziomu ryzyka, płynności ani stabilności osiąganego zysku. Nie informuje też, czy wynik powstał dzięki podstawowej działalności, jednorazowej transakcji albo zmianie struktury finansowania.
Dlatego nie powinien być jedyną podstawą oceny firmy. Przed wyciągnięciem wniosków porównaj go z ROA, zadłużeniem, wynikami z poprzednich lat oraz rezultatami przedsiębiorstw z tej samej branży. Dopiero takie zestawienie pozwala ocenić, czy wysokie ROE wynika z realnej efektywności, czy z podwyższonego ryzyka finansowego.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
