Różowe złoto to stop żółtego złota z miedzią, a czasem także ze srebrem. Nie jest osobnym pierwiastkiem ani naturalną odmianą złota. To właśnie miedź nadaje mu ciepły różowy odcień, a przy okazji zwiększa twardość stopu.
Czym jest różowe złoto?
Naturalne złoto ma żółtą barwę. W jubilerstwie łączy się je z innymi metalami, tworząc tak zwaną ligurę, czyli stop o określonych właściwościach. W przypadku różowego złota głównym dodatkiem jest miedź, a w wielu stopach występuje także niewielka ilość srebra.
Proporcje metali wpływają na kolor, twardość i zawartość czystego złota. Większy udział miedzi daje odcień bardziej intensywny, przechodzący w róż, a przy wyższej zawartości tego metalu nawet w czerwień. Srebro może rozjaśniać barwę, ale jego dokładna ilość zależy od receptury producenta.
Jak powstaje różowy kolor i trwałość stopu?
Miedź zmienia żółtą barwę złota, ponieważ ma czerwono-pomarańczowy odcień. Jednocześnie wzmacnia strukturę stopu. Czyste złoto jest miękkie, dlatego łatwo je zarysować i odkształcić. Domieszki innych metali sprawiają, że biżuteria lepiej znosi codzienne noszenie.
Próba określa, ile czystego złota znajduje się w stopie. Na przykład próba 585 zawiera 58,5% złota, a pozostałe 41,5% stanowią metale dodatkowe. W próbie 750 złoto zajmuje 75% składu, a dodatki 25%. Nie da się jednak przypisać każdej próbie jednej identycznej receptury różowego złota, ponieważ proporcje miedzi i srebra mogą się różnić.
| Próba | Udział miedzi | Intensywność koloru | Twardość |
|---|---|---|---|
| 585 | Zwykle większy niż w próbie 750 | Najczęściej bardziej różowy lub czerwonawy | Dobra odporność na codzienne użytkowanie dzięki większej ilości dodatków |
| 750 | Zwykle mniejszy niż w próbie 585 | Zazwyczaj delikatniejszy, bliższy żółtemu złotu | Stop jest bardziej miękki niż próba 585, ponieważ zawiera więcej czystego złota |
| Czyste złoto | Brak domieszki miedzi w czystym metalu | Żółty | Miękkie i podatne na zarysowania, dlatego rzadko stosuje się je w biżuterii codziennej |
Dlatego próba 585 często stanowi rozsądny wybór do pierścionków, obrączek i innych przedmiotów noszonych regularnie. Oferuje wysoką zawartość złota, a dzięki większemu udziałowi dodatków jest zwykle twardsza od próby 750.
Czy różowe złoto może się zetrzeć?
Jeżeli biżuteria została wykonana w całości ze stopu różowego złota, jej kolor nie jest cienką warstwą nałożoną na powierzchnię. Barwa znajduje się w całej masie metalu, więc nie znika wskutek zwykłego ścierania. Powierzchnia może jednak z czasem pokryć się drobnymi rysami, zmatowieć albo zabrudzić. Takie zmiany dotyczą wyglądu powierzchni, a nie koloru całego stopu.
Inaczej zachowuje się przedmiot pozłacany lub platerowany. W takim wyrobie różowy kolor tworzy cienka powłoka nałożona na metal bazowy, na przykład stal, mosiądz lub inny stop. Przy intensywnym użytkowaniu powłoka może się przetrzeć i odsłonić materiał znajdujący się pod spodem.
Najważniejsza różnica jest prosta: w litym różowym złocie kolor wynika ze składu całego stopu, a w biżuterii pozłacanej znajduje się tylko na powierzchni.
Przy zakupie sprawdź oznaczenie próby, na przykład 585 lub 750, oraz opis wyrobu. Sama nazwa „różowe złoto” nie zawsze oznacza, że przedmiot wykonano z litego stopu.
Jak dbać o biżuterię z różowego złota?
Miedź obecna w stopie może powoli reagować z tlenem i wilgocią. W efekcie biżuteria może delikatnie ściemnieć lub z czasem stać się bardziej czerwonawa. Nie oznacza to, że złoto jest fałszywe albo uszkodzone. To naturalna zmiana powierzchni stopu, którą często można ograniczyć przez właściwe czyszczenie i przechowywanie.
Do podstawowej pielęgnacji wystarczy delikatny roztwór wody z łagodnym mydłem oraz miękka ściereczka, na przykład z mikrofibry. Po umyciu biżuterię trzeba dokładnie opłukać, osuszyć i pozostawić do całkowitego wyschnięcia. Przy bardziej widocznym zmatowieniu bezpiecznym rozwiązaniem może być profesjonalne czyszczenie u jubilera.
Na co dzień pomagają następujące zasady:
- Przechowuj każdy wyrób osobno, w miękkim woreczku lub przegródce, aby ograniczyć zarysowania.
- Poleruj powierzchnię wyłącznie miękką ściereczką przeznaczoną do biżuterii.
- Zdejmuj ozdoby przed kąpielą, pływaniem, ćwiczeniami i pracami domowymi.
- Zakładaj biżuterię po użyciu kosmetyków, gdy kremy, perfumy i balsamy wyschną.
- Chroń ją przed chlorem, silnymi detergentami i innymi agresywnymi środkami chemicznymi.
Różowe złoto łączy wysoką zawartość szlachetnego metalu z właściwościami miedzi. Próba 585 jest zwykle bardziej odporna na codzienne użytkowanie niż czyste złoto, a różowy kolor pozostaje częścią stopu, nie zaś wyłącznie powierzchowną dekoracją.
